Έγγραφα και Άρθρα : Ενδιαφέροντα Άρθρα
Πόσο Σοβαρά Κινδυνεύουμε από τον Αμίαντο

Ρίτσα Τυρίμου Παπαλεοντίου
Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΑΥΚ

Ο αμίαντος είναι ορυκτό που αποτελείται από πυριτικά άλατα του μαγνησίου, σιδήρου, νατρίου ή ασβεστίου και περιέχει ενωμένο διοξείδιο του πυριτίου. Έχει ινώδη μορφή και κρυσταλλική δομή και είναι γνωστός για τις μονωτικές του ιδιότητες ιδιαίτερα για την ανθεκτικότητά του στις ψηλές θερμοκρασίες. Η χρήση του είναι γνωστή από τον 1ο μ.χ. αιώνα. Τα χρόνια μεταξύ 1940 και 1980 ο αμίαντος σε συνδυασμό με το τσιμέντο και σε διάφορες μορφές, κατέκτησε την αγορά των οικοδομικών υλικών και έγινε ένα από τα βασικά της προϊόντα με αποτέλεσμα να τον συναντούμε σήμερα σε κυματοειδή φύλλα επικάλυψης, λέβητες, χαρτόνια, αμιαντοσωλήνες, συμπλέκτες κ.α.

Δυστυχώς από έρευνες που έγιναν αρχικά στη Μεγάλη Βρετανία διαπιστώθηκε ότι ο αμίαντος αποτελούσε την μεγαλύτερη αιτία καρκίνου των πνευμόνων. Η εισπνοή σκόνης αμιάντου εντοπίστηκε στα άτομα που εργάζονταν με αμίαντο σαν κύρια αιτία θανάτου και ονομάστηκε πνευμονική αμιάντωση. Στη συνέχεια εργαστηριακές και επιδημιολογικές μελέτες που έγιναν σε όλο τον κόσμο ενίσχυσαν την άποψη αυτή και απέδειξαν ότι εκτός από αμιάντωση οι εισπνεόμενες ίνες αμιάντου προκαλούσαν καρκίνο των βρόχων και των πνευμόνων και μεσοθηλίωμα δηλαδή καρκίνο στις μεμβράνες που περιβάλουν τους πνεύμονες.

ΕΙΔΗ ΑΜΙΑΝΤΟΥ

1) Χρυσότιλος ή λευκός (chrysotile) - Συνηθισμένη μορφή στη Κύπρο
2) Κροκιδόλιθος ή μπλε (crocodolite) – Ο πιο επιβλαβής
3) Αμοσίτης (amosite) – Χρησιμοποιείται σα μονωτικό υλικό στα πλοία
4) Ανθοφυλλίτης (anthopyllite)
5) Τρεμολίτης (tremolite)- Χρησιμοποιείται σαν υλικό επικάλυψης σωλήνων
6) Ακτινολίτης (actinolite)

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Έχει αποδειχτεί από διάφορες μελέτες που έγιναν στη Μ.Βρετανία, Αμερική, Ελλάδα και Σουηδία, ότι ίνες αμιάντου είχαν εντοπιστεί σε διάφορα όργανα ανθρώπων προκαλώντας τους καρκίνο, όπως στο συκώτι, το πάγκρεας, τα νεφρά, γεγονός που κατέρριψε την παλαιότερη θεωρία ότι ο καταπινόμενος αμίαντος δεν εισβάλει στο γαστρεντερικό σύστημα.

Ίνες αμιάντου έχουν εντοπιστεί σε πολλά συστήματα ύδρευσης ανά τον κόσμο και αυτό οφείλεται είτε στη χρήση αμιαντοσωλήνων είτε στο γεγονός ότι τα νερά είχαν περάσει προηγουμένως από κοιτάσματα ή αποθέματα αποβλήτων αμιάντου.

Το συμπέρασμα είναι ότι η χρήση αμιαντοσωλήνων για λόγους ύδρευσης πρέπει να αποφεύγεται για τους ακόλουθους λόγους:

• Αν το έδαφος είναι όξινο και το νερό μαλακό –έχουν δηλαδή χαμηλό ΡΗ- ενεργούν διαβρωτικά στο τσιμέντο και με αυτό τον τρόπο απελευθερώνονται ίνες αμιάντου από τις αμιαντοσωλήνες.
• Όταν ένας αγωγός σπάσει, εκατομμύρια ίνες αμιάντου αποδεσμεύονται στο δίκτυο ύδρευσης με αποτέλεσμα να καταλήξουν μερικές στο στομάχι μας.
•  Όταν γίνονται νέες παροχές σε χρήστες, από αγωγούς που είναι ήδη σε λειτουργία με τη μέθοδο του «ζωστήρα» και τρυπιούνται οι αγωγοί, απελευθερώνονται πάλι ίνες που καταλήγουν στο στομάχι μας.
• Τέλος υπάρχει το θέμα των σωλήνων που εγκαταλείπονται και αντί να απομακρυνθούν και να αντιμετωπιστούν σαν επικίνδυνα απόβλητα μένουν θαμμένες στο χώμα ή μεταφέρονται σε κάποιο άλλο μέρος και αποτελούν μόνιμη πηγή μόλυνσης του περιβάλλοντος και απειλή για την υγεία και τη ζωή των κατοίκων της περιοχής.

To τελικό συμπέρασμα είναι ότι ο αμίαντος εισβάλλει στον οργανισμό του ανθρώπου τόσο δια μέσου του πεπτικού του συστήματος όσο και δια μέσου του αναπνευστικού συστήματος και μπορεί να του προκαλέσει

• Αμιάντωση
• Μεσοθηλίωμα-καρκίνο του πνεύμονα και
• Καρκίνο του γαστρεντερικού συστήματος.

Στη Κύπρο η χρήση υλικών που περιέχουν αμίαντο είναι διαδεδομένη σε ευρεία κλίμακα. Υπάρχουν σε πολλά εργοστάσια, σχολεία, στρατόπεδα, κυβερνητικά και ιδιωτικά κτίρια, στο δίκτυο ύδρευσης και σε χώρους ανύποπτους, όπου πολλές φορές εγκαταλείπονται μαζί με άλλα απόβλητα/ άχρηστα, σε γειτονιές και παραλίες.

Είναι επιτακτική ανάγκη για τις αρμόδιες Αρχές να δώσουν προτεραιότητα στο πρόβλημα αυτό και να αναλάβουν την ευθύνη της απομάκρυνσης των αμιαντούχων υλικών, διαφυλάσσοντας το περιβάλλον και την υγεία των πολιτών τους.